Flatörlü Seviye Kontrol Vanası Nedir? Seviye Flatörü Çeşitleri ve Doğru Seçim Rehberi

Su deposu taşıyor mu, pompa susuz kalıp yanıyor mu, depo gece boşalıyor mu? Bu sorunların neredeyse hepsi yanlış seçilmiş ya da hiç kullanılmamış bir flatörden kaynaklanır. Bu rehberde toplu flatör, flatörlü seviye kontrol vanası ve kablolu seviye flatörü arasındaki farkı, hangi depoya hangisinin seçilmesi gerektiğini ve montajda dikkat edilecek noktaları bulabilirsiniz.

Kısa cevap: Küçük ve orta depoların su girişini kapatmak için mekanik toplu flatör, büyük depolar ve isale hatları için flatörlü (hidrolik) seviye kontrol vanası, pompayı seviyeye göre çalıştırıp durdurmak için ise kablolu elektrikli seviye flatörü kullanılır.

Hızlı Seçim Tablosu: Hangi İhtiyaca Hangi Flatör?

Flatör (Şamandıra) Nedir?

Flatör, sıvı yüzeyinde yüzen bir şamandıranın hareketiyle seviyeyi algılayan elemandır. Sahada "şamandıra", "flatör" ve "seviye flatörü" adları birbirinin yerine kullanılır. Flatörün şamandıra hareketini neye dönüştürdüğüne göre üç ana grup vardır:

• Mekanik flatör: Şamandıranın hareketi bir kol üzerinden doğrudan su girişini açıp kapatır.
• Hidrolik seviye kontrol vanası: Şamandıra yalnızca küçük bir pilot devresini kumanda eder; asıl büyük vanayı hattaki su basıncı açıp kapatır.
• Elektrikli seviye flatörü: Şamandıra eğildiğinde içindeki şalter kontak değiştirir ve pompa, solenoid vana veya alarm devresini kumanda eder.

1. Mekanik Toplu Flatör Nasıl Çalışır?

Depo doldukça yükselen plastik veya metal top, bağlı olduğu kol aracılığıyla flatör gövdesindeki klapeyi iter ve su girişini kapatır. Su seviyesi düşünce top aşağı iner ve giriş yeniden açılır. Elektrik gerektirmez, ucuzdur ve montajı kolaydır.

Dikkat edilmesi gerekenler:

• Plastik toplu flatörler genellikle 6 bara kadar çalışır. Şebeke basıncı daha yüksekse flatörden önce bir basınç düşürücü kullanılmalıdır; aksi halde flatör tam kapatmaz ve depo taşar.
• Seviye düştükçe yavaşça açılıp kapanır; bu nedenle büyük debili hatlarda titreşim ve ses yapabilir.
• 1/2"–2" bağlantılı küçük ve orta depolar için idealdir.

2. Flatörlü (Hidrolik) Seviye Kontrol Vanası Nasıl Çalışır?

Flatörlü seviye kontrol vanası, diyaframlı bir ana vana ile onu kumanda eden flatörlü pilot devresinden oluşur. Ana vana, harici enerji kullanmadan hattaki su basıncıyla çalışır. Depo dolduğunda flatör pilot devresini kapatır, ana vananın üst haznesine basınç dolar ve vana kapanır. Seviye düştüğünde pilot açılır ve ana vana yeniden açılır.

Neden büyük depolarda tercih edilir?

• Yüksek debi: DN50'den DN200–DN250'ye kadar çaplarda büyük depoları hızlı doldurur.
• Yumuşak kapanma: Ana vana kademeli kapandığı için su darbesi (koçbaşı) riski azalır.
• Uzun ömür: Yükü büyük vana taşır, flatör yalnızca küçük pilot devresini kumanda eder.
• Manuel müdahale: Ana vana üzerindeki küresel vana ile gerektiğinde elle açılıp kapatılabilir.

Mekanik ve Elektrik Flatörlü Vana Farkı

Elektrik flatörlü modelde pilot devresi, depodaki modüler elektrik şamandıradan gelen sinyalle kumanda edilir. Böylece şamandıra vanadan uzağa konulabilir ve depo içinde çalışılacak alt ve üst seviye aralığı istenen ölçüde ayarlanabilir. Vananın depo dışında, şamandıranın ise depo içinde olduğu tesisler ile seviye aralığının sık değiştiği uygulamalarda elektrik flatörlü model tercih edilmelidir.

Kullanım alanları: su depoları ve rezervuarlar, basınç kırıcı maslaklar, belediye isale hatları, endüstriyel su tankları, site ve fabrika su depoları.

3. Kablolu Elektrikli Seviye Flatörü Nasıl Çalışır?

Kablolu seviye flatörü, içinde bilye ve mikro şalter bulunan bir şamandıradır. Su seviyesi yükseldikçe şamandıra yukarı doğru eğilir, bilye yer değiştirir ve şalter kontak konumunu değiştirir. Kablo uzunluğu ve şamandıraya bağlanan ağırlığın yeri, flatörün çalışacağı seviye aralığını belirler.

• Dolum (doldurma) modu: Depo dolunca pompayı durdurur, boşalınca çalıştırır. Taşmayı önler.
• Boşaltım modu: Kuyu veya depoda su bitince pompayı durdurur. Pompanın susuz (kuru) çalışmasını ve yanmasını önler.

Hangi modda çalışacağı, flatör kablosunun hangi uçlarının bağlandığına göre belirlenir. Pompa akımı flatörün kontak kapasitesini aşıyorsa pompa bir kontaktör üzerinden kumanda edilmelidir. Bağlantıyı mutlaka yetkili bir elektrikçiye yaptırın.

Doğru Flatörü Seçmek İçin 6 Soru

1. Depo ve giriş borusu ne büyüklükte? 2" ve altı girişlerde toplu flatör; DN50 ve üzeri girişlerde flatörlü seviye kontrol vanası.
2. Şebeke veya hat basıncı kaç bar? Plastik toplu flatörün sınırını aşıyorsa basınç düşürücü veya hidrolik seviye kontrol vanası kullanın.
3. Amaç suyu kesmek mi, pompayı kumanda etmek mi? Su girişini kesmek için mekanik veya hidrolik flatör; pompa kumandası için kablolu seviye flatörü.
4. Elektrik var mı? Enerji olmayan uzak depolarda mekanik veya hidrolik çözümler tercih edilir.
5. Seviye aralığının ayarlanması gerekiyor mu? Gerekiyorsa elektrik flatörlü seviye kontrol vanası veya kablolu flatör.
6. Su temiz mi? Kum, pas veya tortu varsa vanadan önce mutlaka pislik tutucu kullanın.

Montaj İpuçları

• Flatörlü seviye kontrol vanasının girişine ve çıkışına bakım için kesme vanası, girişine Y tipi pislik tutucu koyun.
• Vanayı gövdedeki akış yönü okuna göre monte edin.
• Şamandırayı depoya giren suyun çalkantılı bölgesinden uzağa yerleştirin; dalgalanma flatörün sürekli açılıp kapanmasına neden olur.
• Kablolu flatörde kabloyu sabitleyin ve şamandıranın depo duvarına veya merdivene takılmayacağından emin olun.
• Kış aylarında dış ortamdaki vanalarda don riskine karşı pilot devresindeki suyu tahliye edin.

Sık Görülen Sorunlar ve Çözümleri

Sıkça Sorulan Sorular

Flatör ile şamandıra aynı şey mi?

Evet, sahada aynı anlamda kullanılır. Teknik olarak şamandıra yüzen parçanın, flatör ise şamandıralı seviye kontrol cihazının adıdır.

Flatörlü seviye kontrol vanası elektrik ister mi?

Mekanik pilotlu modeller elektrik gerektirmez, hattaki su basıncıyla çalışır. Elektrik flatörlü modellerde yalnızca şamandıra ve kontrol devresi için enerji gerekir.

Seviye flatörü nasıl bağlanır?

Kablo uçlarından ikisi dolum, diğer ikisi boşaltım modu için kullanılır. Pompa doğrudan veya kontaktör üzerinden flatör kontağına bağlanır. Renk kodları ürüne göre değiştiği için ürünle gelen bağlantı şemasını esas alın.

Toplu flatör kaç bara kadar çalışır?

Plastik toplu flatörler genellikle 6 bara kadar uygundur. Daha yüksek basınçta flatörden önce basınç düşürücü kullanılmalıdır.

Flatör fiyatları neye göre değişir?

Fiyatı belirleyen başlıca etkenler bağlantı çapı, gövde malzemesi (plastik, pirinç, döküm), çalışma prensibi (mekanik, hidrolik, elektrikli) ve kablo uzunluğudur. Güncel fiyatları ürün sayfalarında görebilirsiniz.

İlgili Ürün Grupları

• Mekanik şamandıralar ve toplu flatörler
• Seviye şalterleri ve kablolu seviye flatörleri
• Kontrol vanaları (flatörlü seviye kontrol vanaları dahil)
• Tüm seviye kontrol ürünleri

Ayrıca okuyun: Seviye Şalterleri ile Sistem Güvenliği · Pislik Tutucu Nasıl Temizlenir?

Doğru flatörü birlikte seçelim: Depo hacmini, giriş borusu çapını, şebeke basıncını ve amacınızı (su kesme ya da pompa kumandası) WhatsApp hattımıza yazın; teknik ekibimiz uygun ürünü ve çapı ücretsiz olarak belirlesin. Hafta içi saat 15:00'e kadar verilen siparişler aynı gün kargoya verilir; 1.000 TL ve üzeri siparişlerde kargo ücretsizdir.